Programma van Studiedag Omgevingscommunicatie

Het nieuwe vergunningenkader van de Vlaamse overheid wil omgevingsvergunningen sneller, eenvoudiger en rechtszekerder maken.

Pieter Thomaes, adjunct kabinetschef van Vlaams Minister voor Landbouw en Omgeving Jo Brouns, licht de grote lijnen toe van het nieuwe decreet voor de toekomst van de ruimtelijke ordening in Vlaanderen.

We bespreken de plannen rond het nieuwe vergunningenkader van de Vlaamse overheid met Sigrid Heirman (diensthoofd Ruimtelijke Planning, Provincie Antwerpen) en Laura Verlaeckt (Transitiemanager afdeling Gebiedsontwikkeling en Vergunningen Regio Antwerpen, Departement Omgeving). We gaan hierover ook met jou in gesprek.

De heraanleg van een centrumwinkelstraat leidt om meerdere redenen tot debat. Er is de technische complexiteit van de werken én de combinatie van regelgevingen. In de Heldenlaan in Zottegem dingen de boomwortels en nutsleidingen om de beperkte ruimte ondergronds. Bomen worden beschermd omwille van hun erfgoedwaarde en de heraanleg van wegen vraagt om ruimte voor extra nutsleidingen.

Bovendien is de laan niet enkel een winkelstraat maar is het ook een ontmoetingsplek voor markten en evenementen. Vele betrokkenen, vele rollen en belangen.

Met de beste bedoelingen lag de focus op een ontwerp en niet op het betrekken van omwonenden en stakeholders. Bij de presentatie van het eerste ontwerp belandde men meteen in een pittige discussie. Een handelaarsvereniging nam een advocaat onder de arm en klaagde het ontwerp en de aanpak aan. Het stadsbestuur stopte met haar voorbereidend werk. Een omgevingsbemiddelaar ging met alle betrokkenen in gesprek en besprak de mogelijkheden om een doorstart te maken. 

Leer uit deze case hoe je vanuit een crisismoment een doorstart kan maken en met weinig middelen en het bundelen van de krachten aan de slag kan gaan, met de focus op het ontwerp én het proces. 

De ontwikkeling van de Centrale Werkplaatsen in Leuven liep vast na bezwaren rond het deelproject Wisselspoor. Vertrouwen en samenwerking stonden zwaar onder druk.

Het autonoom gemeentebedrijf stadsontwikkeling Leuven (AGSL) herstartte het traject via bemiddeling en participatie. Welke lessen vallen hier uit te trekken? 

Gemeente Asse nam tussen 2022 en 2024 een verloederd terrein met voetbalvelden en een verouderd cultuurcentrum onder handen in deelgemeente Zellik. Samen met de omwonenden, leerlingen van de aangrenzende school en lokale verenigingen kregen de plannen voor een nieuwe gemeentetuin en vrijetijdssite vorm via een intensief participatie- en communicatietraject.  

Voor een deel van de Zellikse gemeenschap waren de plannen aanvankelijk te mooi om waar te zijn: ze geloofden niet dat het mooie gebouw op het plan én de publieke ruimte er echt zouden komen. Ondertussen bruist het van leven in 't Gezel en de speel- en sportcirkels van de gemeentetuin. 

Toch gooien stoorzenders roet in het eten: de tweede thuis voor de Zellikenaren heeft huisregels, die niet iedereen goed naleeft.  

Het verhaal van Zellik is er één van luisteren en reageren, van het betrekken van een diverse lokale gemeenschap, van feesten en van bijsturen. Een herkenbaar verhaal voor heel wat lokale besturen die een gebied willen herinrichten.

Je ontdekt nieuwe tools en oplossingen voor jouw omgevingscommunicatie tijdens een interactieve marktplaats. Maak een keuze tussen 6 tools.

Dialog houdt alle informatie over stakeholders en het projectgebied centraal bij. Contacten, afspraken, communicatie: alles komt op één plek samen. Als omgevingsmanager weet je daardoor altijd wat er leeft in de omgeving, en verlies je geen tijd meer aan administratie.

Bekijk nu al de mogelijkheden via https://www.dialog.nl/

Je ontdekt nieuwe tools en oplossingen voor jouw omgevingscommunicatie tijdens een interactieve marktplaats. Maak een keuze tussen 6 tools.

De WerfApp verbindt projectteams met de omgeving. Omwonenden en andere geïnteresseerden kunnen projecten volgen en ontvangen op één centrale plek updates over werkzaamheden, planning en mogelijke hinder. Zo blijft relevante projectinformatie toegankelijk en kunnen projectteams rechtstreeks communiceren met bewoners.

Bekijk nu al de mogelijkheden via https://dewerf.app/

Je ontdekt nieuwe tools en oplossingen voor jouw omgevingscommunicatie tijdens een interactieve marktplaats. Maak een keuze tussen 6 tools.

Go Vocal betrekt inwoners en stakeholders actief bij een project. Via bevragingen, ideeën en stemmingen delen deelnemers moeiteloos hun mening, online én offline. AI helpt om al die input te ordenen en de belangrijkste thema's eruit te lichten, wat je een scherper beeld geeft van wat er leeft en meteen bruikbaar is in je beslissingen.

Bekijk nu al de mogelijkheden via https://www.govocal.com/nl-be.

Je ontdekt nieuwe tools en oplossingen voor jouw omgevingscommunicatie tijdens een interactieve marktplaats. Maak een keuze tussen 6 tools.

XKP Project Atlas maakt complexe projecten visueel en behapbaar. Kaarten en 3D-visualisaties tonen precies wat de impact van je project betekent voor de omgeving. Zo laat je complexe plannen en keuzes helder zien en communiceer je transparant met de stakeholders.

Bekijk nu al de mogelijkheden via https://www.xkpprojectatlas.com/nl.

Je ontdekt nieuwe tools en oplossingen voor jouw omgevingscommunicatie tijdens een interactieve marktplaats. Maak een keuze tussen 6 tools.

Bij PraatMee komen participatie en kaarten samen. Deelnemers delen ideeën via vragenlijsten en interactieve 2D- en 3D-kaarten, en koppelen hun input meteen aan een concrete locatie. Alle reacties landen op één plek, waardoor je in één oogopslag ziet wat er speelt in een gebied en meteen ook een bredere groep bereikt.

Bekijk nu al de mogelijkheden via www.praatmee.nl  

Stakeholder Journey is een onderzoeksmethode voor gevoelige omgevingsprojecten, van planfase tot uitvoering. In plaats van klassieke inspraakmomenten bevraagt de tool stakeholders online, en analyseert AI de antwoorden. Zo weet je precies hoe het draagvlak en de tevredenheid ervoor staan, zonder dat iemand de deur uit moet.

Hoogspanningsnetbeheerder Elia in elke dag in de weer om de infrastructuur van het Belgische hoogspanningsnet te versterken. Grote en kleine projecten wisselen elkaar af. De ene keer een hoogspanningslijn over een bosrijk gebied of industrieterrein, de andere keer hoogspanningskabels door een landbouwgebied. Telkens met een aanzienlijke impact op bewoners, handelaars, bedrijven, landbouwers, organisaties …

Als gemeente wil je dat de communicatie en dialoog over deze projecten naar jouw inwoners tijdig en correct verloopt. Toch komen vragen en klachten over die werken vaak bij het gemeentebestuur terecht.

In deze case gaan we in op de communicatie-aanpak van Elia: Welke communicatie voorzien ze? Welke afspraken maken ze met jou als communicatiedienst? Hoe los je samen problemen op?

Een privébedrijf wil een project realiseren dat hinder of overlast met zich meebrengt bv. een nieuwe fabriek, een langdurige bouwwerf of een grote retailer die extra autoverkeer aantrekt. Of buren klagen over de toenemende overlast van een gevestigd bedrijf.

De tijd dat het lokaal bestuur zich niet betrokken voelde en liet betijen, ligt achter ons. Ook al is het niet jouw project, hoe vermijd je dat het toch jouw probleem wordt?

Op basis van meerdere cases reiken we handvaten aan om aan de slag te gaan: hoe voer je mee de regie over de communicatie-aanpak? Waar vind je win-wins? Wat is de toegevoegde waarde van regelmatig overleg? Hoe behoud je je onafhankelijkheid als vergunningverlenende overheid?

In 2020 kochten drie projectontwikkelaars de terreinen van de Bekaert-site in Hemiksem op. De site - ooit bekend als 'den draad' en daarna voor lange tijd een braakliggend terrein - krijgt een nieuwe bestemming als ‘Park Aan De Stroom’: een woonlandschap aan de Schelde in een groene parkomgeving. Met ruim 600 wooneenheden vormt het park de verbinding tussen het gemeentecentrum en de Scheldeboorden.

Als gemeente wil je mee aan het stuur zitten van de communicatie van zo’n belangrijk en omvangrijk project op jouw grondgebied. Anderzijds is het gebied eigendom van private bedrijven die zelf de communicatie in handen willen nemen.

Hoe bouw je de communicatie over zo’n impactvol project samen op zodat elke partij de eigen doelstellingen kan realiseren? En welke plaats geef je aan dialoog met de omgeving in dit hele traject? Op basis van de case van de Bekaertsite in Hemiksem gaan de gemeente en de ontwikkelaars hier dieper op in.

Keynote door Alex Sheerazi

Alex Sheerazi studeerde af als cultureel antropoloog en leerde observeren, luisteren en analyseren. Uiteindelijk ging hij aan de slag als communicatieadviseur, vooral voor grote en complexe infrastructuurprojecten zoals de aanleg van de busbaan door Utrecht-centrum en de Amsterdamse Noord/Zuid-metrolijn, die hem de titel ‘Communicatieman van het’ jaar opleverde.

Vanuit zijn ervaringen in Nederland geeft hij tips voor betere omgevingscommunicatie in Vlaanderen.

We bespreken jouw vragen en sluiten de studiedag af.