naar top

Barometer van de Informatiemaatschappij: hoe digitaal is België?

De FOD Economie publiceerde de jaarlijkse ‘barometer van de informatiemaatschappij’. Deze statistische schatkist legt helder toegelichte cijfers voor over de digitalisering van België. Handige data om beter jouw doelgroep(en) in te schatten.

Het plan 'Digital Belgium'

ICT is niet meer weg te denken uit ons dagelijkse leven, kijk maar naar het veelvuldige gebruik van smartphones en tablets. Ze is ook alomtegenwoordig op de werkplek en wordt in toenemende mate gebruikt voor interacties tussen individuen onderling en tussen burgers en overheid. Ook dit jaar maakt de Barometer van de informatiemaatschappij deel uit van het door de minister van Digitale Agenda, Telecom en Post in 2015 uitgewerkte plan “Digital Belgium”. Dat plan berust op vijf kernprioriteiten: de digitale economie, de digitale infrastructuur, digitale vaardigheden en jobs, het digitale vertrouwen en de digitale veiligheid, en de digitale overheidsdiensten.

Volgens het plan moet België tegen 2020 drie grote doelstellingen bereiken:

  • de digitale top 3 halen van de Europese Digital Economy and Society Index (Europese index over de digitale economie en de digitale maatschappij),
  • 1.000 nieuwe start-ups moeten het levenslicht zien in ons land en
  • de digitale omslag moet 50.000 nieuwe jobs in een brede waaier van sectoren opleveren

De Barometer meet hoe digitaal België is

In die context meet de Barometer het verloop van deze verschillende indicatoren en brengt hij de sterke en zwakke punten van ons land in de digitale wereld aan het licht.

De Barometer geeft eveneens een overzicht van de ontwikkeling van de informatiemaatschappij in België ten aanzien van de belangrijkste Europese doelstellingen die in het kader van de “Digital Agenda for Europe” werden geformuleerd, maar ook vanuit genderoogpunt. De hoofdthema’s worden in acht hoofdstukken behandeld.

  • Het eerste hoofdstuk gaat over de doelstellingen en de prioriteiten van het “Digital Belgium” plan.
  • In het tweede hoofdstuk komt onze digitale economie aan bod met focus op de ICT-sector, e-commerce en start-ups.
  • Het derde hoofdstuk is gewijd aan de digitale infrastructuur met een overzicht van de verschillende soorten infrastructuur en de veranderingen voor domeinnamen in ons land.
  • Het vierde hoofdstuk buigt zich over digitale vaardigheden en jobs.
  • Het vijfde hoofdstuk bespreekt het digitale vertrouwen en de digitale veiligheid, wat steeds belangrijker wordt in het licht van de actualiteit.
  • Het zesde hoofdstuk focust op de digitale overheidsdiensten en beoordeelt de ontwikkeling van online overheidsdiensten in België.
  • Het voorlaatste hoofdstuk vergelijkt de Belgische prestaties met die van andere landen.
  • Tot slot groepeert het laatste hoofdstuk de veranderingen in de voornaamste indicatoren (2015-2017).

België heeft duidelijke troeven, vooral qua dekking en kwaliteit van de telecommunicatie-infrastructuur. Daarom moeten we deze gunstige situatie optimaal benutten en alle betrokken partijen aanmoedigen om ICT-toepassingen en -diensten te ontwikkelen en te gebruiken.

In dat verband moet het nationale plan “Digital Belgium” eveneens de ontwikkeling van ICT in België ondersteunen. Digitalisering is een bepalende factor voor het concurrentievermogen en de groei van onze economie. ICT draagt voor een groot deel bij tot die groei door het uitstralingseffect ervan op alle sectoren van de economie.

Tot slot lanceerde de FOD Economie in 2018 Digital Duel (www.digitalduel.be) om digitale vaardigheden te promoten. Met deze onlinetest kunnen burgers hun digitale vaardigheden beoordelen en een idee krijgen van hun digitale leeftijd. Na afloop van de test krijgen de deelnemers een lijst van in België beschikbare opleidingen om hen bewust te maken van het belang van levenslang leren en hen te helpen zich bij te scholen.

Opvallende cijfers uit de Barometer

De digitale kloof is in ons land voor het eerst onder de 10 %-grens gegaan. Het aantal jobs in de ICT-sector blijft stijgen en het aandeel van e-commerce in de omzet van Belgische bedrijven ligt voor het eerst boven de 30 %, beduidend hoger dan het Europese gemiddelde.

  • Digitale economie: 60 % van de Belgen koopt online

Het aandeel van de bedrijfsomzet uit e-commerce bedroeg in België 31,4 % (tegenover 18,3 % op Europees niveau). 60 % van de Belgische consumenten shopte online, tegenover 57 % een jaar eerder.

De omzet van de ICT-sector beliep 32,8 miljard euro in 2016, d.i. een stijging met 20 % ten opzichte van 2013. In 2017 telde ons land 102.142 banen in de ICT-sector, een toename met 3,8 % ten opzichte van 2016.

  • Internettoegang en –verbinding: Belgen zijn tuk op sociale media

De Belgen zijn ook dol op sociale netwerken. 57 % van de bedrijven maakte er gebruik van, oftewel 12 procentpunten meer dan de Europese bedrijven (45%). 72 % particulieren gebruikten het internet om te communiceren op sociale netwerken in ons land, vergeleken met iets meer dan een op twee op Europees niveau (54 %).

Daartoe beschikte 86 % van de gezinnen thuis over een internetverbinding. In dat opzicht daalde de digitale kloof bij personen van 16 tot 74 jaar voor het eerst onder de psychologische drempel van 10 %: 9,8 % van de particulieren maakte nog nooit gebruik van het internet.

  • Digitale infrastructuur: bijna 100 % dekking

België blijft een land met een uitstekende vaste breedbanddekking (99,93 %) en met de hoogste snelheden voor vaste internetabonnementen in de EU. In juli 2017 had 83 % van de abonnementen immers betrekking op snelheden van minstens 30 Mbps.

Ondanks de bijna volledige dekking (99,99 %) van de bevolking met 4G blijft ons land echter lijden onder een lage dekking voor mobiel breedbandinternet (≥3G) onder de bevolking. In juli 2017 had 72,6 % van de Belgen dergelijk abonnement, wat nog steeds ver onder het EU-gemiddelde (90,2 %) ligt.

  • Digitale vaardigheden en jobs: schaarste aan ICT-specialisten

Wat tewerkstelling betreft, had 29 % van de ondernemingen ICT-specialisten in dienst in  2017, tegenover 19 % in Europa. Maar, steeds meer bedrijven ondervinden moeilijkheden om die soort vacatures in te vullen (56 % in 2017 tegen 46 % in 2015), ook al organiseren meer ondernemingen opleidingen om deze vaardigheden bij hun werknemers te ontwikkelen.

  • Digitaal vertrouwen en digitale veiligheid: opgelet voor fraude met onlinebankieren

Het aantal fraudegevallen met onlinebankieren in België verzesvoudigde in twaalf maanden tijd: van 475 in 2016 naar 3.205 in 2017, wat iets meer dan 2,5 miljoen euro opleverde voor de fraudeplegers. De fraudegevallen blijven hoofdzakelijk te wijten aan phishing.

  • Digitale overheid: meer dan helft Belgen gebruikt digitale overheid

Meer dan de helft van de Belgen (55 %) gebruikte in 2017 het internet voor interactie met overheidsdiensten. België scoort daarbij hoger dan het Europese gemiddelde van 49 %. Bijna vier op tien Belgen (37%) maakt gebruik van online formulieren.

Andere relevante cijfers voor communicatieverantwoordelijken

In de Barometer staan heel wat cijfers die relevant zijn voor communicatieprofessionals, zeker wanneer je moet inschatten voor wie en hoe vaak je digitale communicatie moet ontwikkelen.

  • Voor het eerst duikt het aantal ‘nooit-gebruikers’ van internet onder de 10% (9,8% om precies te zijn).
  • 61% van de Belgen heeft digitale basisvaardigheden, 39% heeft dat niet.
  • Op 28 Europese landen scoort België maar matig met ‘digitale overheidsdiensten’, met een 15de plaats. Nog veel e-government werk aan de winkel!
  • 55% neemt al eens contact op met de overheid via elektronische weg, 45% doet dat (nog) niet.

Deze en een heleboel andere relevante en helder toegelichte bevindingen over de Belgische online samenleving vind je bij 'Downloads'.